Brocken

Brocken to najwyższy szczyt nie tylko w górach Harz, ale i w całych północnych Niemczech. Liczy sobie 1142 metrów n.p.m. Administracyjnie przynależy  do landu Saksonia-Anhalt, chociaż granica z Dolną Saksonią przebiega kilka kilometrów na zachód od wierzchołka. W przeszłości była to granica między Niemiecką Republiką Demokratyczną a Republiką Federalną Niemiec (1949-1990), stąd wędrówka na Brocken może być traktowana nie tylko w aspektach natury, kultury czy tradycji, ale również historii politycznej. 

Brocken zima
W drodze na szczyt zimą

Nieco faktów z przeszłości

Ze względu na kształt – wyeksponowaną i widoczną z daleka granitową kopułę – już w epoce brązu szczyt mógł służyć jako charakterystyczny punkt dla obserwatorium na Mittelberg (tam, gdzie odnaleziono słynny Dysk z Nebry). Pierwsze udokumentowane wejścia na górę odbywały się już w XV wieku. Wśród wędrowców znajdziemy tak znane postacie jak:
 
Johann Wolfgang von Goethe (1710-1782), poeta, prozaik i dramaturg, najwybitniejszy przedstawiciel literatury niemieckiej  
 Heinrich Heine (1797-1856), niemiecki poeta pochodzenia żydowskiego, przedstawiciel romantyzmu 
♦ Hans Christian Andersen (1805-1875), duński poeta i baśniopisarz
♦ Otto von Bismarck (1815-1898), niemiecki polityk, premier Prus i kanclerz Rzeszy Niemieckiej

 

W XVIII wieku dla wygody coraz liczniejszych „turystów” wzniesiono niewielki kamienny domek (stoi do dzisiaj), później powstała gospoda, a w drugiej połowie XIX wieku hotel z prawdziwego zdarzenia. W 1899 roku ruszyła słynna kolejka wąskotorowa, Brockenbahn. Końcowy dworzec, ten pod szczytem, jest jednym z najwyżej położonych w Niemczech.

kolejka wąskotorowa Harz
Kolejka wąskotorowa w drodze na Brocken, jedna z najpopularniejszych atrakcji w górach Harz
Brocken dworzec kolejowy, Harz
Dworzec kolejowy Brocken

Najciekawszym, a jednocześnie dość dramatycznym etapem w historii szczytu był okres powojenny. W 1945 roku został on zajęty przez Amerykanów, którzy po krótkim czasie opuścili go na rzecz Rosjan i radzieckiej strefy okupacyjnej. Jeszcze przed utworzeniem obu państw niemieckich (1949) część szczytu udostępniono turystom. W 1955 roku otworzono hotel. Wszystko jednak zmieniło się w sierpniu 1961 roku. W Berlinie zamknięto granicę między sektorami (mur berliński), a wzdłuż granicy niemiecko-niemieckiej utworzono niedostępny dla cywilów pas zabezpieczeń. Brocken, na którym stacjonowali żołnierze, został otoczony trzymetrowym murem, stając się nieosiągalnym przez kolejne 28 lat. 

droga Brocken Beata Wanderin
Dzisiaj bez granic, droga na Brocken

Przełom nastąpił niecały miesiąc po upadku muru berlińskiego, 3 grudnia 1989 roku, gdy na szczyt weszła kilkutysięczna grupa demonstrantów, domagając się wolnego wstępu. Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku stopniowo demontowano militarne zabezpieczenia, a teren poddano rewitalizacji. Dzisiaj to bardzo popularny cel turystyczny o każdej porze roku.

Brocken Harz Beata Wanderin
Widok ze szczytu

Co można zobaczyć na szczycie?

Wejść czy wjechać na Brocken to jedno, a spędzony czas na górze można potraktować jako dodatkową przygodę. Przede wszystkim warto się rozejrzeć za pięknymi widokami, gdyż szczyt nie jest zalesiony. Tam, gdzie niegdyś biegł enerdowski betonowy mur, dzisiaj wiedzie panoramiczna ścieżka z licznymi skałami i ciekawostkami przyrodniczymi. O tym, co dokładnie można zwiedzić i obejrzeć, będę chciała napisać osobno, więc tutaj pokrótce jedynie wymienię:  
Brocken hotel i maszt
Stacja nadawcza, maszt i hotel na Brocken

Wchodzimy na Brocken

Tak naprawdę wejście na Brocken na własnych nogach to tylko jedna z kilku opcji. Szlaków jest wiele, o różnym stopniu trudności i jeśli w góry Harz wybieramy się samochodem, to możemy wybrać sobie parking jako punkt startowy.
 
Na szczyt można wjechać również rowerem. Dogodna, częściowo wyasfaltowana droga wiedzie z Schierke, niewielkiego kurortu, z którego również najszybciej wejdziemy na Brocken.
 
Niektórzy nie wyobrażają sobie, by na Brocken dostać się inaczej jak wąskotorową kolejką Harz (Harzer Schmalspurbahnen). Najbardziej atrakcyjna część trasy to końcowy odcinek, który wiedzie ze stacji Drei Annen Hohne, przez Schierke, by po rundzie honorowej wokół wierzchołka dotrzeć do na stację Brocken. Ale przejazd kolejką można zaplanować już z Wernigerode lub nawet z Nordhausen, położonym na południu gór Harz. Na przejazd w jedną stronę trzeba zaplanować ponad 3 godziny.  
 
Z Schierke na szczyt możemy dostać się również konnym wozem (zadaszonym plandeką, jeśli jest taka potrzeba). Po drodze są krótkie przerwy, a powożący chętnie dzielą się swoją wiedzą, ciekawostkami czy anegdotami i zwracają uwagę na to, co normalnie by nam umknęło. Jest możliwość wynajmu wozu na rodzinne czy firmowe imprezy. 
Brocken konne wozy, bryczki
Konne bryczki z Schierke na Brocken
Brocken, konno na górę
Konne bryczki z Schierke na Brocken, przerwa na fotografowanie
Brocken, szlaki turystyczne
Oznaczone, dłuższe szlaki turystyczne, które wiodą przez Brocken
Szlaki turystyczne na Brocken
Jeśli zastanawiacie się, z której strony ugryźć Brocken na pieszo, a nigdy nie byliście w tej okolicy, poniżej daję krótkie podpowiedzi. To najpopularniejsze i najkrótsze oznakowane szlaki, którymi można dostać się na szczyt. Dokładniej przedstawię je w kolejnych wpisach.
Brocken pełen tajemnic
O Brocken można by dużo opowiadać. Wystarczy zacząć od legend o sabatach czarownic, dzisiaj celebrowanych przez współczesne wiedźmy w Noc Walpurgii. Przy wspomnianej ścieżce wokół szczytu odnajdziemy takie formy skalne jak 'ambona’ diabła czy 'ołtarz czarownic’. Wreszcie, kto nie słyszał o tajemniczej iluzji, określanej jako ’widmo Brockenu’, gdyż to właśnie tutaj zostało ono zaobserwowane i opisane jako pierwsze. Brocken ma również lokalne postacie-legendy. Najbardziej znaną wśród nich jest urodzony w 1932 roku Benno Schmidt, który zyskał sobie przydomek Brocken-Benno. Od otwarcia szczytu dla turystów na początku lat 90. ubiegłego wieku Benno wchodzi na Brocken niemal codziennie. W maju 2020 celebrował swoje 88 urodziny wejściem nr 8888. 

Chętnie opowiem Wam o tym wszystkim więcej, czy to na szlaku czy na blogu. Zapraszam 🙂

brocken harz beata wanderin lasy
Brocken
Beata

Zniszczone lasy w górach Harz

Wyschnięte drzewa – wizytówka Harz. Każdy, kto po raz pierwszy wjeżdża na teren Parku Narodowego Harz, jest wystraszony i zszokowany. Czym? Widokiem ogromnych terenów wyschniętych

Czytaj dalej »
Brocken
Beata

Nasz Polski Ekstra Marsz

We wrześniu 2020 roku w górach Harz miał się odbyć  ultramarsz (Ultramarsch). Pod tą nazwą kryje się dość intensywna wędrówka, i nie ma w tym

Czytaj dalej »